|
|
|
|
10 کانوونی یهکهم, 2009 [ 21:23 ]
بەناوی خوای گەورەو میهرەبان
گەلی كوردستانی تێكۆشەر
خوشك و برایانی خۆشەویست
پێم خۆشە لە وردەكاری مەسەلەی یاسای هەڵبژاردنی ئێراق ئاگادارتان بكەمەوە. لەمانگی ئۆكتۆبەری رابردوو دەست كرا بەگفتوگۆكردنی یاساكە لە پەرلەمانی فیدراڵ لەبەغدا، لەو گفتوگۆیانەدا پێشنیارێك بۆ ئێمە هات، كە دیسان كەركووك حاڵەتێكی تایبەتی هەبێت و پێشوەخت 2كورسیش بە عەرەب و توركمان بدرێ. لێرەدا زۆر دیارە كە غەدرێكی یەكجار زۆر گەورە لە كورد دەكرێ، هەروەها بۆ كەركووك لە پارێزگاكانی دیكە جیا بكرێتەوە. لەبەر ئەوە زۆر بەتووندی ئێمە ئەوەمان رەتكردەوەو قبوڵمان نەكرد، هەرچەندە زۆر تەلەفۆناتیش كرا لەوانە تەلەفۆنی جێگری سەرۆكی ئەمەریكا، بەڵام تێم گەیاند كە ئەمە غەدرێكی گەورەیە و دوورە لە هەموو مەنتیق و یاسایەك و پێچەوانەی هەموو دەستوورێكیشە. لەبەر ئەوە ئێمە ناتوانین ئەمە قبوڵ بكەین، جا ئەوەبوو ئەمە سەری نەگرت، پاشان كەوتنە ئەوەی چۆن كورسیەكان دابەش بكەن، لەوەشدا هەم دیسان بەتەمابوون غەدرێكی گەورە لە كورد بكەن، لە 35تا ئەو پەڕی 38كورسی بۆ كورد دانرابوو، ئەو وەختە من لە برۆكسل بووم كەسەردانی یەكێتی ئەورووپام هەبوو، كە پەیوەندیان پێوە كردم مەسەلەكە بەم شێوەیە، لەوێ من بەیاننامەیەكم دەركردو رامگەیاند كە ئەگەر بەمشێوەیە بێت نادادپەروەری تێدایەو غەدرێكی زۆری تێدایە بەرامبەر بەكورد. لەبەر ئەوە ئێمە ناتوانین بەشداری لە هەڵبژاردن بكەین ئەگەر بەمشێوەیە بێت و بایكۆتی دەكەین. لێرەدا من دەمەوێ پڕ بەدڵ سوپاسی هەموو گەلی كوردستان و هەموو هێزە سیاسیيەكان بكەم كە هەموو یەكهەڵوێست بوون و پشتیوانیەكی گەرمیان لێكردم، سوپاستان دەكهم، دوای ئەوە دیسان جارێكی دیكە لە 23_11 یاساكە لە پەرلەمان خرایە بەر دەنگدان، لەوێ هاوپەیمانی كوردستان و ئیئتیلافی ئێراقی دەنگیان بە یاساكەدا كە لەوێدا تەنها 39كورسی بەر كورد دەكەوت. دوای ئەوە ڤیتۆی بەڕێز هاشمی بەسەر داهات، لە كۆتاییدا مەسەلەكە لە یاسا دەرچوو بوو بە رێككەوتنی سیاسی و بووە مامەڵەكردن، ئەوەندە كورسی بۆ ئەم و ئەوەندە كورسی بۆ ئەو، كە بوو بە مەسەلەی ژمارە. من ناردم و هەندێ لە پسپۆڕانی هەڵبژادن هاتن، لەگەڵ وەفدێكی هاوپەیمانی كوردستان لەبەغدا لەگەڵ وەفدێكی پەرلەمانی كوردستان، گوتم دەبێ بێین و بچینە ناو وردەكارییەكانەوە، مەسەلە چییە بوو بە مەسەلەی ژمارە؟ لەوێدا هەندێ شتی زۆر سەیرمان بۆ دەركەوت كە پسپۆڕەكان بۆیان روونكردینەوە. بەپێی مەزەندەی ئەوان، بەم بارودۆخەی كە هەیە بەشی هەرێمی كوردستان لە 43كورسی تێناپەڕێ، سەبەبەكەشی ئەوەیە: خەڵكی تر ساختەكاریان كردووە، راستیان نەگوتووە، هەقیقەتیان نەگەیاندووە، ژمارەی ساختەیان بۆ وەزارەتی بازرگانی ناردووە، بەڵام لە هەرێمی كوردستان دەزگاكانمان هەقیقەتیان گوتووە و ئێمە پێمانخۆشە هەمیشە هەقیقەت بگوترێ، بەڵام دەبوایە رێگە لەو ساختەكارانەی تر بگیرابوایە. لە كوردستان هەرچی ئەمری خوای كردووە ئاگاداری لایەنی پەیوەندیدار كراوە، هەرچی جێگەی گۆڕیوەو خەڵكی ئاوارە كە گەڕاونەتەوە كەركووك، مووسڵ و دیالە ئاگاداری لایەنی پەیوەندیدار كراوە. وەك ئەوەی زانیاری بەمن درا لێرە كەم كراوەتەوە، بەڵام لەوێ دیسان نەخراونەتەوە سەر لیستەكان، كەچی خەڵكی دیكە بەكەیفی خۆی ژمارەی خۆی زیاد كردووە، من دوێنێ داوام لە جەنابی سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان كرد، كە لیژنەیەك دابنێین بۆ دەستنیشان كردنی خەلهلهكان و كێ كەمتەرخەم بووە لەو مەسەلەیەدا، ئیتر كە چووینە ناو ئەو وردەكاریانەوە، وەفدی UNداوای كرد بێت. رۆژی 3ی مانگ وەفدی UN بەسەرۆكایەتی بەڕێز ملكرت كە نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتی UNـه هات. ئەوان وردەكاری زۆریان پێبووە، ئەوانیش چوونە ناو ئەو وردەكاریانەوە، ئەم هەموو ژمارەیە لای ئەوانیش هەبوو. زۆر هەوڵدرا كە ئێمە بە 40، 41كورسی رازی بین، من پێمگووتن ئێمە پشت بەرای پسپۆڕەكانی خۆمان دەبەستین، بڕیاری كۆتاییش لە پەرلەمان دەدرێ، گووتیان وەخت كەمەو وەخت نەماوە، لەبەر ئەوە داوام كرد وەفدی پەرلەمانی كوردستان بەدەسەڵاتێكی تەواوەوە بچنە بەغدا، سەرۆكی پەرلەمان و نوێنەری هەموو كوتلەكانی پەرلەمان پێكەوە بچن و لەوێ لەگەڵ هاوپەیمانی كوردستانی هەماهەنگی بكەن و خۆیان بگەنە قەناعەت، چونكە مەیدانی ئەوان لەوێن لەگەڵ UN لەگەڵ ئەمەریكا لەگەڵ لایەنە ئێراقییەكان دانیشن و نەهێڵن غەدر لە كورد بكرێ و هاوسەنگییەكی تێدا بێت. بێگومان خەڵكی تریش هەیە، وەنییە بڵێین هەرچی ئێمە بمانەوێ و بڕیاری لێ بدەین، ئەوبڕوات. ئەمە دانوستاندنە لەگەڵ خەڵكی تریش. ئیتر ئەوەبوو 5-ی مانگ وەفدەكە رۆیشتن، رۆژی 6ی مانگ دوا وادە بوو، دەبوایە ئەو رۆژە بڕیاری كۆتایی بدرێت. ئێوارەكەی لەسەرەتاوە جێگری سەرۆكی ئەمەریكا، دوای ئەوە سەرۆكی ئەمەریكا خۆیان تەلەفۆنیان بۆ كردم و بایەخی هەڵبژاردنیان بۆ ئێراق، بۆ ئەمەریكا بۆ كورد نیشاندا، منیش هاوبیریان بووم و گووتم بەڵێ راستە ئێمەش هاوبیرین لەگەڵ بەڕێزتان، هەڵبژاردن بۆ هەموو لایەك زۆر گرنگە، بەڵام دەبێ هاوسەنگیەكی تێدابێت، دەبێ دادپەروەری تێدا بێت. هەروەها پێشم گوتن ئێمە وەفدی پەرلەمانی كوردستان – مان ناردووە و ئێستا لە بەغدان لەگەڵ هاوپەیمانی كوردستان. بڕیاری كۆتایی لای ئەوانە.
لەم پەیوەندییە تەلەفۆنیەدا هەردوو بەڕێزیان تەئكیدیان كردەوە لەسەر پابەندی خۆیان بەرامبەر هەرێمی كوردستان، بەرامبەر دەستوور، بەرامبەر ماددەی 140، بەرامبهر سەرژمێریەكی رێكوپێك لەساڵی ئایندە، هەروەها داوامان لێكرد پاشان ئەوە یا بەنامەیەك یا بە بەیاننامەیەكی رەسمی ئەم هەڵوێستەیان دەرببڕن. ئەوەبوو بە بەیاننامەیەكی رەسمی و بەناوی وایت هاوسەوە دەرچوو، كە ئەمە یەكهمجارە ئەمەریكا لەم ئاستە هەڵوێستی خۆی نیشاندا بەرامبەر بەو مەسەلانەی كە بۆ ئێمە چارەنووسسازن.
من پەیوەندیم بە برادەرانی خۆمانەوە كرد و ئاگادارم كردنەوە كە ئەم تەلەفۆنە كراوە و ئەو رۆژە و ئەو ئێوارەیە لە پەیوەندییەكی بەردەوام دابووم تا درەنگی شەو، بەڵام پێمگوتن ئێوە لەوێن، ئێوە تەقدیری ئەو بەرژەوەندییە دەكەن، ئێوە لەوێ تەقدیری ئەوە دەكەن، كە تا رادەیەك، ئەگەر تا رادەیەكی كەمیش بێت هاوسەنگی و دادپەروەری تێدایە یا نا؟
دواشت ئاگاداریان كردینەوە كە ژمارەكە سەركەوتووە بۆ 43كورسی ئەمە كەركووك، مووسڵ، دیالە، تكریت و بەغدای تێدا نییە كە كوردی لێیە، لە كەركووك ژمارەیەكی زۆر هەیە و پەنا بەخوا لە مووسڵیش دەنگێكی زۆر دەهێنین، بەڵام ئەمە تەنها بۆ هەرسێ پارێزگای سلێمانی و هەولێر و دهۆكە.
هەروەها راشیانگەیاند ئەگەر ئێمە ئەو 43كورسیەش رەت بكەینەوە، مانای ئەوەیە بۆ یاساكە دەگەڕێتەوە و لەوانەیە جارێكی تر هاشمی ڤیتۆی بكاتەوە، كە ڤیتۆی كردەوە ئێمە بۆ 39كورسی دەگەڕێینەوە، واتە ئەوكاتە 43كورسی نامێنێ. لەبەر ئەوە پێمان باشبوو كە ئەمە بڕوات. من پێموایە تا رادەیەك سەركەوتنیان بە دەستهێناوەو دەستخۆشیان لێدەكەین. بەڵام ئەگەر لەمن بپرسن یا لەخۆشیان بپرسن كە ئەمە هەموو هەقی ئێمەیە؟ ئایا بەدڵی ئێمەیە؟ من دەڵێم وەڵڵا بەتەواوی بەدڵی من نییە، بەڵام ئەمە مەسەلە دانوستاندنە. دیارە لەمە زیاتر نەدەكرا، ئەوە نییە بڵێی هەرچی مافی ئێمەیەو هەرچی ئێمە ویستوومانە بەدەستهاتووە، بەڵام بەشێكی زۆریشی بەدەستهاتووە، پاشان لەهەمووی گرنگتر ئەوەیە دوای هەڵبژاردن یەك لایەن بەتەنها ناتوانێ بڕیاربدات، نە ئێمە نەهیچ لایەنێكی عەرەبیش. واتە دەبێ هاوپەیمانی دروست بكەین. ئێمە لەوەدا دەبێ وریا بین و هاوپەیمانی لەگەڵ ئەو هێزانە بكەین كە بڕوایان بە دەستوورو مافی گەلی كوردستان و پێكەوە ژیان هەیە. ئێمە بەو هاوپەیمانیە دەتوانین هێزێكی بەقوەت لەناو پەرلەمان دروست بكەین و لەوێ هەرچی لەبەرژەوەندی ئێراق و كوردستان و ناوچەكەدایە، لەوێ دەربازی بكەین، ئەوە لەهەمووی گرنگترە بۆ ئێمە. لە هەمووشی گرنگتر ئەوەیە وەكو كورد و وەكو كوردستانی ئێمە یەكهەڵویست بین، كە زۆر شتمان پێدەكرێ. من پێموایە ئەمە مەسەلەیەكی نەتەوەییە، پێویست ناكات موزایەدات لەسەر یەكتری بكرێ، لەسیاسەتدا ئەمە نییە یاسەدا سەد هەرچی من دەمەوێ و مافی خۆمە هەمووی وەربگرم یا هیچ. ئەمە خەباتێكی بەردەوامەو بەردەوامیش دەبین. جارێكی تریش پەیمان بەگەلی كوردستان بەگەلی خۆمان دەدەینەوە كە تا دوا دڵۆپی خوێنمان ئێمە سازش لەسەر مافی گەلەكەمان نەكەین. لە كۆتاییدا هەر شادو سەركەوتوو بن.
|
|
|
_766116784.jpg)
