نوسینی : جوتیار حازم ئاکرەیی

ڕقلێبوونەوە لەبیانی و ئەو نەتەوانەی کە لە لەنەتەوەی خۆیان نین ! ڕەتکردنەوەی  هەمووبیرکردنەوەیەک کەلەدەرەوەی بیرکردنەوەی ئەوان بێت وڕەفزی هەموو نەتەوە و مەزهەب و تایفەیەکی دیکە کەلەنەتەوە

و تایفەو بەمەزهەبی ئەوان نین ! نەژاد پەرستی و توندڕەویی و نەتەوەومەزهەبی خۆیان بەزاڵ وزل زانین و نەتەوەومەزهەبی دیکە لەخۆلەخوارتر و بەکەم زانین !،   هەموو ئەم خەسڵەتانە ناسنامەو دیدی شۆفینیەکانە ، بۆیە کارکردن بۆ شێواندن و تێکدانی بارو دۆخ و دەستووری ووڵاتێک کە ئەوان تێیدا تاکڕەو و باڵا دەست نین !  لەرابردودا وا
راهاتوون کە دەبێ هەموو پێکهاتەکانی ئێراق  ملکەچ ودەستەمۆی بیرکردنەوەی ئەوان بن ، کۆیلە و لەژێرحوکمرانی ئەواندا بن ئەگەر وانەبێت ئەوا بەدژی خۆیان دەزانن و جوداخوازو بەکرێگیراو لەقەڵەم دەدەن  ! ، وەک ئەوگوتارەی کەدەڵێ ( ئەوەی لەئێمە نەبێت دژی ئێمەیە) ! بۆیەلە هەوڵی لەباربردنی دەستوورێک دان کە مافی دەسەڵاتی تاکڕەوی وباڵا دەستی بەئەوان نابەخشێت ! تابتوانن مێژوو دوبارە بکەنەوە ولەرێگای ئەو دەسەڵاتەوە هەموو سەروەت وسامانی ووڵات بەتاڵان ببەن و بۆدرێژەدان بەمانەوەی خۆیان نەتەوەکانی دیکە سەرکوت بکەن و
دیموغرافیای خاکی نەتەوەیەکی دیکە بشێوێنن هەروەک لەرابردوودا ئەو سیاسەتەیان لەشاری کەرکوک و ناوچەکانی ترپێادەکرد ، هەرئەوانەشن ئێستا کۆسپ وتەگەرە دەخەنە بەردەم پەسندکردنی یاسای هەڵبژاردن ولەهەوڵی ئەوە دان بۆپێدانی بارێکی تایبەت بەشاری کەرکوک و،هێشتنەوەی پرسی ئەو شارە وجیاکردنەوەی لەشارەکانی دیکەی ئێراق هەموو ئەم چەمکانەخەسڵەت وتایبەتمەندی  وبیرکردنەوەی  (شۆفینی )یەکانە کە ئەمڕۆ دەیانەوێ دەستووری هەمیشەیی ئێراق لەگۆڕنێن و مەرامە گلاویەکانیان سەربخەن و ڕەوڕەوەی مێژوو بۆ دواوە بگەڕێنەوە لەمەیان
خەیاڵیان خاوە، ئێستاش خەون بەگەرانەوەی بەعس دەبینن ، هەروەک لەدوای راپەرینی بەهاری (1991 ) زۆرجار لەکۆنە بەعسی وپاشماوەی بەعسیەکان ، گوێم لێ دەبوو لەنێو خۆیان بەئاخ وحەسرەتەوە دەیان گوت ( راحت ایام العز )  ، دەیانەوێ سەردەمی (حزب الواحد )  سەردەمی ئەوبەندە دەستووریەکۆنەی کەدەڵێ :

 ئێراق هەمووی یەک خاکەو هەمووی بەشێکە لە ئومەی عەرەبیە ، خەون دەبینن بە گەڕانەوەی سەردەمی یەک حزب و یەک بنەماڵە و یەک ئایین و یەک ئیراق و یەک دوروشم هەمووئەمانە لەحیسابی مافی نەتەوەو ئایین وپێکهاتەکانی دیکە..هـتد . ئەوانە شۆفینیەکانن کە
فێرن هەمیشە لەرێگای کودەتا و زمانی چەک و زەوتکردنی مافی نەتەوەو پێکهاتەکانی دیکە دەسەڵاتیان بەدرێژایی هەشتا ساڵەی رابردوو وەکو کەمینەیەک حوکمی زۆرینەیان کردوە بۆیە ناتوانن تەسەوربکەن کەئەمرۆ وەزعێک دروست بووە دەسەڵاتی ئەمڕۆی ئێراق لەدەست ئەواندا نیە ،دەستورێک هەیە مافی هەموو پێکهاتەکانی تێدا زامن کردوە  و لەئێراقی نوێدا دەستاودەستکردنی دەسەڵات دەبێ بەئاشتی ولەرێگای دەنگدانەوە بێت نەک بەکودەتا ، بۆ قەیران و ناکۆکیەکانی پێکهاتەسیاسیەکانیش دەبێ گەڕانەوە بۆدەستوور بێ و بەدیموکراسیەتی تەوافوقی
بێ. بۆ هەموو ئەوانە شۆفینیەکان  ناتوانن خوێندنەوەیەکی واقعیانە بکەن بۆ واقعی سیاسی ئەمڕۆی ئێراق و کوردستان ،هەروەها ناتوانن هەزمی ئەم وەزعەنوێیەی کە لەدوای روخانی رژێمی لەناوچوو دروست بووە، هەروەک ناشیانەوێ ببینن کەئەمرۆ کوردستانیان لەهەرێمێکدا دەژین دام ودەزگاو دامەزراوەی خۆیان هەیە و ماوەی 18 ساڵە خۆیان بەڕێوە دەبەن وبونەتە ووڵاتێکی نمونەیی دیموکراسیەت لەرۆژهەڵاتی ناوەراستدا ، چاویان هەڵنایێت بە هەرێمی کوردستان کە ئەو هەموو پێشکەوتنانەی لەهەموو ئاستێکدا بەخۆیەوە بینیوە  بۆنموونە ئەو ئەمن
وئارامییەی لەهەرێم وپێشکەوتنی ژێرخانی ئابووری و بوونی وەبەرهینانی بیانی و بەم دواییە هەناردەکردنی نەوت لەچوارچێوەی دەستوری ئێراقداو ، ئەو هەموو پێشەکەوتنانە لەگەڵ ئەقڵیەتی شۆفێنیەکان دا ناهێتەوە بۆیە وەک باسمانکرد ، گەر ئەوە بێت بیرکردنەوەی شۆفینیەکان ، زۆر ئاساییەکەناتوانن دان بەکوردستانیەتی کەرکووک دا بنێن !دان بەدەستوری هەمیشەیی ئێراق دابنێن ، دان بەپرۆسەی دیموکراسی لەئێراقدا دابنێن ،

  نابێت ئاسایی بێت بەڵام ئەوە بیرکردنەوەیانە و ناتوانن وانەبن. هەروەها ئاساییە کەئەگەر ئەوە بیرکردنەوەیان
بێت  دەست لەگەڵ دەستی دەرەکی تێکەڵ بکەن وئەمن و ئارامی ووڵاتی ئێراق بشێوێنن هەروەک  لەتەقینەوەخۆکوژیەکەی ئەم دواییەی 25 /10کە لەبەغدا رویدا ، هەروەها نانەوەی کێشەوئاژاوە لەموسل لە خانەقین و لەشاری کەرکوک ،تێکدانی باری ئەمنی لەئێراق ، دروست کردنی ئاژاوە لەنێو ئەنجومەنی نوێنەرانی ئێراق ، کە دوایین ناکۆکیان خۆیان و نۆکەرانیان لەگەڵ کوردلەپەرلەمانی ئێراق سەبارەت بەشێوازی هەڵبژاردن لەکەرکوک کە کورد جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کەهەڵبژاردنی کەرکوک دەبێت لەوادەی خۆی بێت ونابێت لەهەڵبژاردنی پارێزگاکانی
دیکەی ئێراق جیابکرێتەوە ، بەڵام شۆفینەکان و ماستاوچیەکانیان داوادەکەن تەنها لە کەرکوک پشت ببەسترێ بە تۆماری دانیشتوانی ساڵی 2004 . هەرلەم سیاسەتەشیان کەهەر ئەوەندەشیان پێ ناکرێ دەیانەوێت  ئەو کوردانەی کەبەعس دەریکربوون ئێستا گەراونەتەوە کەرکوک مافی دەنگدانیان نەبێت لەشارەکەی خۆیان  ، باشە ئەمە هەمان سیاسەتی پێشووی بەعس نیە کەئەمجارە بەشێوازێکی دیکە درێژە پێدەری هەمان سیاسەتی پێشووە کە لەدژی خەڵکی ئەو شارە دەیانەوێت پیادەی بکەن ؟! ئەوکوردەی  کەپێشتر لەسەر زێدی باب و باپیرانیان دەرکران وئەمڕۆش مافی
دەنگدانیان نەبێت ؟ ! .. بەڵام وەڵام بۆ ئەو شۆفینیانە وتابعەکانیان تەنها و تەنها جێبەجێکردنی مادەی ( 140 ) ە کەئەوان جێبەجێ کردنی ئەومادەیە بەپێی بیرکردنەوەی شۆفینیانەی خۆیان بە  مردن و نەمانی خۆیان دەزانن