سەرۆك وەزیرانی پێشووی هەرێمی كوردستان نێچیرڤان بارزانی گوتی "بۆ ماڵەوە گەڕانەوە"ی ئەندامانی پارتی كرێكارانی كوردستان (پ.ك.ك) درێژەی دەبێت. بارزانی ڕای گەیاند "سوپای تورك حاڵی بوو ئەم كێشەیە بەڕێبازی سەربازی چارەسەر ناكرێت" و گوتی " ئێمە و ڕاوێژكاری ’’میت’’ ئەمرە تانەر پێكەوە ئەم پڕۆژەیەمان داڕشت. هەڵوێستی (پ.ك.ك) لە گەڕانەوەدا بۆ وڵات هەڵە بوو. (پ.ك.ك) بەوەی زیاتر گرینگیی بە خۆنواندن دا، هەڵەیەكی مێژوویی كرد، بەڵام پڕۆژەكە بەردەوام دەبێت."

گۆشەنووسی ڕۆژنامەی "تەرەف"ی توركی عەمبەرین زەمان كە لەگەڵ وەزیری دەرەوەی توركیا چووبووە هەرێمی كوردستان، دیمانەیەكی لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی پێشووی كوردستان نێچیرڤان بارزانیدا ئەنجام داوە. ئەمەی خوارەوە دەقی ئەو دیمانەیەیە.

پرسیار: بۆ یەكەمجار وەزیرێكی دەرەوەی كۆماری توركیا پێی نایە سەر خامی هەرێمی كوردستان. لەپاڵ ئاڵای كوردستانی عێراقدا پەیامی دۆستایەتی ڕاگەیاند. بەڕای ئێوە پشكی پارتی داد و گەشەپێدان (ئا.ك.پ) لەم وەرچەرخانە مێژوویییەدا چییە؟

وەڵام: بەر لە هەموو شتێك بەبایەخ و شادمانییەوە بۆ ئەم هەنگاوە دەڕوانین كە لەگەڵ توركیادا بەدی هاتووە و ئەمە وەك سەرەتا و ئاماژەی گۆڕانێكی ڕیشەیی لە توركیا دەبینین. بێگومان سەرۆك وەزیران بەڕێز ڕەجەب تەیب ئەردۆگان و سەركۆمار بەڕێز عەبدوڵا گوڵ ڕۆڵی بەرچاویان هەبووە لە دەستپێكردنی ئەم سیاسەتەدا. بەڵام ئەگەر لە دوورەوە تەماشا بكەین، دەبینین ئەمە تەنیا پڕۆژی حكوومەت نییە، بگرە پڕۆژەی دەوڵەتیشە. ئێمە ئەمە تەنیا وەك سیاسەتی پارتێك لێك نادەینەوە. بەبۆچووونی ئێمە، ئەمە سیاسەتێكی ڕاستبینانەیە بۆ چارەسەركردنی پرسێكی درێژخایەن. ئاواتمان وایە بگاتە چارەسەرێك كە میللەتی توركیش ڕەزامەندی لەسەری هەبێت. باوەڕمان وایە دەبێت هەموو كەس و لایەنێك پشتیوانی لەم سیاسەتە بكات. بەتایبەت سەرۆك وەزیران ئەردۆگان لێپرسراویەتییەكی گەورەی لە ئەستۆ گرتووە و پێویستی بەپشتیوانیی سەرجەم دامەزراوەكان هەیە.

پرسیار: بەبۆچوونی ئێوە سوپای تورك لە كوێی ئەم پڕۆسەیەدایە؟ ئایا بێ ڕەزامەندیی ئەوان بەم ڕۆژە دەگەیشتین؟ پێتان وایە سوپا پشتیوانی لە كرانەوەی كوردی دەكات؟

وەڵام: باوەڕم وایە سەرانی سوپا گەیشتوونەتە باوەڕێك پشتیوانی لەم پڕۆسەیە بكەن. ئەگەر هەمووشیان نەبن، بەشێكی زۆریان بەوجۆرە بیر دەكەنەوە. بەلاشمەوە ئاسایییە گەیشتبنە باوەڕێكی لەو جۆرە، چونكە هیچ لایەنێك لەم بوارەدا هێندەی سوپا ئەزموونی نییە. ئێمە پێمان وایە ئیدی سەرانی سوپا ئەم پرسیارە لە خۆیان دەكەن ’’ئایا ئەم پرسە بەڕێبازی سەربازی چارەسەر دەبێت، یان نابێت؟’’ بەڕای ئێمە سوپا لە پێناوی داهاتووی بەخێری توركیادا تێ گەیشتوون دەبێت ئەم پرسە ئیدی چارەسەر بكرێت.

پرسیار: لە نێزیكەوە پێوەندیتان لەگەڵ سەرانی سوپادا هەبووە. ئایا باشیان دەناسن؟

وەڵام: بەڵێ، ئێمە و توركیا ئەزموونی هاوبەشمان هەیە. بەتایبەتی لەگەڵ سوپادا. پێكەوە بۆمان دەركەوت ئەم پرسە تەنیا بەگرتنەبەری ڕێبازی سەربازی چارەسەر نابێت. پێویستە بزاندرێت ئێمە هیچ هەوڵێكمان نییە بۆ دەستخستنە كاروباری ناوەخۆی توركیا. ڕۆڵی ئێمە ئەوەیە پشتیوانی لەو پڕۆرژەیە بكەین كە لای هەمووان بووەتە مایەی ئومێد پەیداكردن. بێگومان لەم ڕووەوە لەگەڵ توركیا لە پێوەندیداین و زانیاری ئاڵوگۆڕ دەكەین. لەگەڵ دەستپێكردنی ئەم پڕۆژەیەدا ئێمە و میت و ڕاوێژكاری میت ئەمرە تانەر زۆر قسەمان لەبارەی پڕۆژەكەوە كرد و هەوڵمان دا پێشی بخەین. بەڵام ئەمە بەواتای دەستخستنە كاروباری توركیا نییە. ئێمە بەئەركی خۆمانی دەزانین بەسیاسەتی لۆجیكییانە پشتیوانی لەو پڕۆسەیە بكەین.

پرسیار: پێشهاتەكانی دوای گەڕانەوەی دوو گرووپی (پ.ك.ك) چەندێك لە دەوروبەرەكانی توركیای تووشی هەڵچوون كرد و ئێستا ئەو مەسەلەیەی كە هەموو توركیا بەپەرۆشن بیزانن ئەوەیە ئایا گەڕانەوەی (پ.ك.ك) بۆ ماڵ درێژەی دەبێت؟

وەڵام: پێش هەموو شتێك پێویستە بڵێم ئەو هەڵوێستەی كە (پ.ك.ك) لە كاتی گەڕانەوەی گرووپەكەدا پێشانی دا، زۆر هەڵە بوو. بەبۆچوونی ئێمە شێوازی هاندەر زیان بەپڕۆسەكە دەگەیەنێت. پێویستە ڕاستبین بین، ئەم پڕۆژەیە چ لە توركیا و لەناو (پ.ك.ك)دا و چ لە وڵاتانی ناوچە دوژمنی زۆری هەیە. لە هەموو شوێنێك دوژمنی هەیە.

پرسیار: مەبەستتان ئەوەیە هێشتا مەترسیی لەباربردنی پڕۆسەكە لە ئارادایە؟

وەڵام: بێگومان مەترسی بەردەوان دەبێت. بۆیە پێویستە خۆمان لە هەر جۆرە ڕەفتارێك بەدوور بگرین كە ببێتە هۆی بەهێزكردنی مەترسییەكان. نابێت بیانوو بدەینە دەست دوژمنانەوە. هەڵوێستی (پ.ك.ك) لە كاتی گەڕانەوەی گرووپەكاندا بۆ وڵات بیانووی دایە دەستی دوژمنانەوە. عەمبەرین خاتوون، با بەمجۆرە بۆتان ڕوون بكەمەوە. كاتێك دەتانەوێت كێشەیەك چارەسەر بكەن، دوو شێواز و هەڵوێستی جیاواز دێنە ئاراوە. جاری وایە تەنیا بایەخ دەدرێت بە دیمەن و خۆنواندن و كرۆكی مەسەلەكە لە بیر دەكرێت. (پ.ك.ك)یییەكان بەداخەوە زیاتر بایەخیان دا بە دیمەن. بەڕای من هەڵەیەكی مێژوویییان كرد. پێویستە بەهەموومان پشتیوانی لەم پڕۆژەیە بكەین.

پرسیار: ئەو لێپرسراوانەی دەوڵەتی تورك كە قسەیان بۆ ئێمە كردووە، دەڵێن هەنگاونان بۆ دواوە بەتەواوی لە دەستی خۆیان، واتە دەوڵەتدایە. ئایا دەكرێت ئەمە پێناسەیەكی ڕاستی ڕەوشەكە بێت؟

وەڵام: بەڕای منیش ڕاستی هەر ئەوەیە. دەوڵەت توركیایە و حكوومەت توركیایە و خاوەن بڕیار توركیایە. (پ.ك.ك) پێویستە سوود لەم هەڵە وەربگرێت.

پرسیار: ئایا بەبۆچوونی ئێوە (پ.ك.ك) بۆ ئاشتی ئامادەیە؟

وەڵام: ئەمە پرسیارێكی زۆر گرینگە. بەڕای من بۆچوونی جیاواز لە ناو (پ.ك.ك)دا هەیە، بەڵام بەشی زۆریان بۆ ئاشتی ئامادەن.

پرسیار: كێ ڕابەرایەتیی باڵی ئاشتیخواز دەكات؟

وەڵام: باوەڕ ناكەم شۆڕبوونەوە بۆ ناو ئەم وردەكارییانە سوودی هەبێت.

پرسیار: باشە، ئەدی گەڕانەوە بۆ ماڵ درێژەی دەبێت؟

وەڵام: بەبۆچوونی ئەم پڕۆژەیە درێژەی دەبێت. سەرەتا لە كامپی مەخموورەوە دەست پێ دەكات. دانیشتووانی ئەوێ هەموویان هاوڵاتیی كۆماری توركیان. دەكرێت ئاسانتر ئەوانە بۆ گەڕانەوە قایل بكرێن. لەمەشەوە مرۆڤ تێ دەگات هەردوولایەن ئامادەن بۆ چارەسەكردنی ئەو پرسە.

پرسیار: لە دوای ئەم گەشتە لێپرسراوانی تورك ڕایان گەیاند كە ئێوە، بەتایبەتیش بەڕێز مەسعوود بارزانی بەبڕیارن لە چارەسەركردنی پرسی (پ.ك.ك)دا، بەڵام گلەییی ئەوەیان هەیە كە ئێوە لە ڕووی لۆجستیكەوە وەك پێویست (پ.ك.ك)تان تەنگاو نەكردووە.

وەڵام: ئێمە لێپرسراو نین لە ڕەفتارەكانی (پ.ك.ك). بۆ ئەوەی (پ.ك.ك) زیان بەتوركیا نەگەیەنێت، چیمان لە دەست بێت دەیكەین. ئێوەش دەزانن ئەوان لە چیان و گەیشتن بەو چیا سەختانە كارێكی دژوارە. دەركردنی ئەوان لەوێ و دەستگرتن بەسەر ئەو ناوچانەدا كارێكی زۆر دژوارە. ئێمە و سوپای تورك ساڵانێكی زۆر هەوڵمان دا لەوێ دەریان بكەین، بەڵام ئەنجام لەبەر چاوانە.

پرسیار: پێوەندیی ئێوە و توركیا هەڵبەزین و دابەزینی زۆری بەخۆوە دی. بەڵام توركیا لە دوای شەڕی یەكەمی كەنداو ڕێی دا هێزی چەكوس لە بنكەی ئینجەرلیك دابمەزرێت و بەمجۆرە چەندین ساڵ ئێوەی لە سەدام حسێن پاراست. ئایا كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا نیگەرانتان دەكات؟ ئایا دیسان ڕوو لە توركیا دەكەن بەمەبەستی پاراستنی تەناهیتان؟

وەڵام: ئێمە لە دوایین لێدوانەكانی سەرۆك ئۆباماوە ئەم واتەیەمان دەرهێنا. تا بەدیهاتنی تەناهیی تەواو لە عێراق، ئەمریكا بەردەوام دەبێت لە پاراستنی ئاسایشی عێراق. بەبۆچوونی من عێراق تا ماوەیەكی درێژتر پێویستی بەئەمریكا دەبێت.

پرسیار: بۆچی؟ زۆر عێراقی هەبوونی سوپای ئەمریكا لە وڵات بەهۆكاری ناسەقامگیریی عێراق دەزانن.

وەڵام: عێراق ئاسایشی خۆی پێ ناپارێزرێت. كێشەی بنەڕەتی ئەوەیە كە برادەرانی بەغدامان زۆر بەتوندی متمانەیان بەخۆیان هەیە. پێویستە ڕاستبینانە لە مەسەلەی تەناهی بڕوانین و لەم ڕووەوە چ ئەركێك دەكەوێتە سەر توركیا؟ بەڕای من توركیا وەك هاوسێی عێراق ڕۆڵێكی بنیاتنەری لە ئەستۆ گرتووە. بێگومان دەتوانێت درێژە بەم ڕۆڵەی بدات. هاوكێشە و ئەندازیاریی ئاسایشی ناوچەكە زۆر گۆڕاوە.

پرسیار: واتە ئینجەرلیك لەمەودوا گرینگ نییە بۆ پاراستنی ئاسایشی ئێوە؟

وەڵام: بۆ ئێمە نەخێر. ئێمە دەتوانین ئاسایش و ئارامیی ناوەخۆی خۆمان دابین بكەین. بێگومان بەلەبەرچاوگرتنی پێوەندیی باش لەگەڵ وڵاتانی ناوچەدا...

پرسیار: ساڵانێكی درێژ بە خولیای كوردستانێكی سەربەخۆوە ژیان. بەڵام ماوەی 5 ساڵە بەپێی دەستووری عێراق لە فیدراڵیدا دەژین. جەلال تاڵەبانیی سەركۆماری عێراق كوردە. هۆشیار زێباریی وەزیری دەرەوەش. ئایا گەیشتوونەتە باوەڕێك كە لە عێراقدا درێژە بەداهاتووی خۆتان دەدەن؟

وەڵام: ئەم عێراقە ئێستا ئێمە تیایدا دەژین، عێراقە شیمانەی ڕوودانی هەموو شتێك تیایدا هەیە.

پرسیار: بەواتەی ئەرێنی قسە دەكەن؟

وەڵام: بارودۆخی ئێستای عێراق بەناسرووشتی دەزانین.

پرسیار: بۆچی؟

وەڵام: عێراق تا ئێستا وەك وڵات نەهاتووەتەوە سەر خۆی. گرینگ بۆ ئێمە ئەوەیە پاشاگەردانیی ناو عێراق نەگاتە ئێرە. مانەوەی ئێمەش لە عێراقدا پەیوەستە بە ڕێزگرتن لە ناوەڕۆكی دەستووری هەنووكەیی. ئێمە چ سوودێكمان لە عێراق وەرگرتووە؟ 5 هەزار گوندمان ڕووخێندرا و سووتێندرا. 182 هەزار مرۆڤمان بێ سەروشوێنن. بەردەوام ڕووبەڕووی چەك و مردن بووینەوە. بۆیە یەكەتیی عێراق بەدروشمی ناوەڕۆك خاڵی سەر ناگرێت. ئێمە بەبرادەرانی خۆمان گوتووە لە بەغدا. یان ئەوەتا دەستوور جێبەجێ دەكەن، یان خۆمان ڕێی خۆمان دەدۆزینەوە.

پرسیار: مەگەر كێشەی سەرەكیی نێوانتان كەركووك نییە؟

وەڵام: كەركووك تەنیا بیانووە. سەرنجێك لە وتەكانی سەرۆك وەزیران مالكی بدەن. جاربەجار دەڵێت "دەستوور دەگۆڕین." 80%ی دەنگدەرانی عێراق دەنگیان بۆ ئەو دەستوورە داوە. لێرەدا ئەقڵیەت و هەڵوێست گرینگە. ئەگەر عێراق لەسەر بنەمای دیموكراسی، فیدراڵی و فرەلایەنی بەڕێوە ببرێت، ئەوا دەتوانین پێكەوە بژین.

پرسیار: بەڵام دیسانیش كەركووك كێشەیەكی گرینگە. زۆر شارەزای ڕۆژئاوایی پێیان وایە لەوانەیە كەركوك ببێتە هۆی هەڵگیرسانی شەڕ لە نێوان كورد و عەرەبدا.

وەڵام: كەركوك بیانووە. كێشەیەكی هێندە گرینگ نییە. بیانووە و بۆ ڕاكردن لە هەڵبژاردن دەهێندرێتەوە. بۆچی كەركوك جیا دەكرێتەوە؟ ئەگەر مەسەلە پێوەندیی بە ژمارەی دانیشتووانەوە هەیە، ئەدی بۆچی باسی پێكهاتەی مەسەلەی دانیشتووانی شارەكانی تر ناكرێت؟ ئێمە هەموو هەوڵێكمان دا بۆ چارەسەركردنی پرسی كەركوك.

پرسیار: ئایا كورد لەو هەڵبژاردنەدا بەشدار دەبێت كە بڕیار وایە 16 كانوونی دووەم/یەنایەری داهاتوو ئەنجام بدرێت؟

وەڵام: هێشتا هیچ بڕیارێكی ڕوونمان نەداوە لەو بارەیەوە. بەهیچ جۆرێكیش قەبوڵ ناكەین بارێكی تایبەت بدرێت بە كەركووك.

پرسیار: لە كۆتاییدا دەمەوێت ئەمە بپرسم. ئێوەی كورد دوای چەندین ساڵ تێكۆشان لە چیا ئیدی بوون بەشاری. لە سرووشت دابڕان و لە پشت دیواری هاوچەرخی چیمەنتۆوە دەژین. ئایا هەست دەكەن شتێك لە ڕۆخ و پاكیزەییتان كەم بووبێتەوە؟

وەڵام: بۆ بینینی ئەم ڕۆژانە لە چیا خەباتمان كرد. بەمەبەستی گەیاندنی گەلمان بە ئاسوودەیی. ئەوە گرینگترین ئامانج بوو بەلای ئێمەوە. بەڵام ژیانی ئەمڕۆ بەواتای ئەوە نییە تێكۆشانی ڕابردوومان لە بیر كردبێت. ئێستا بەمەبەستی یادكردنەوەی ئەو ڕۆژانە و بۆ تازەكردنەوەی بیرەوەرییەكان هەرچەند ڕۆژێك لەگەڵ هاوكارانمدا دەچینە شاخەكان. جاری وایە 5 شەو و ڕۆژ لە چیا بەسەر دەبەم و لەگەڵ گەلی خۆماندا یادی ڕۆژانی تێكۆشان دەكەمەوە. بارودۆخ گۆڕا، بەڵام ڕۆحمان هەرگیز ناگۆڕێت.

aknews.

وینە رۆژنامەی تەرەف